Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Láo”

Bản mới nhất lúc 17:29, ngày 27 tháng 10 năm 2026

(Proto-Mon-Khmer) /*loh^[1]/ ("mở ra; đi ra")^[cg1] → (Proto-Vietic) /*ʔa-loh^[2]/ ("đi ra")^[cg2]^[a] &nbsp (cũ) mở to mắt, trông như lồi ra
láo mắt nhìn

thao láo

láo liên
(Việt trung đại - 1651) bláo ("tráo, đổi")^[cg3] gian dối, nói hoặc làm không đúng sự thật hoặc quy trình thông thường; thiếu lễ độ, không kính trọng người bề trên^[b] &nbsp
nói láo

làm láo

báo cáo láo

láo nháo

bố láo

láo lếu

láo toét

láo xược

Chú thích

^ Láo là kết quả của hiện tượng nguyên âm đôi hóa trong phương ngữ Bắc Bộ, khi một số nguyên âm đơn được biến đổi thành nguyên âm đôi. Trong trường hợp này nguyên âm đơn /o/ đã biến đổi thành nguyên âm đôi /aːw/ (so sánh với vô → vào.
^ So sánh với cách dùng của từ hỗn.

Từ cùng gốc

^
1. - (Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")
  - (Môn) /plɒh/ ("tung ra")
  - (Stiêng) /plɔh/ ("bóc")
  - (Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")
  - (Ba Na) /plɔh, ploh/
  - (Chơ Ro) /luh/
  - (Cùa) /bloh/
  - (Hà Lăng) loh
  - (Giẻ) /loh/
  - (Xơ Đăng) /lɔ/
  - (Stiêng) /loh/ (Biat)
  - (Triêng) /lɔh/
  - (Bru) /lɑ̀h/
  - (Tà Ôi) /lɔh/
  - (Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)
  - (Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)
^
1. - ló
  - lố
  - (Chứt) /loh¹/
  - (Chứt) /alòh/ (Arem)
  - (Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)
  - (Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)
  - (Thavưng) /luh¹/
^
1. - tráo

Nguồn tham khảo

^ Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF
^ Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[5] Láo là kết quả của hiện tượng nguyên âm đôi hóa trong phương ngữ Bắc Bộ, khi một số nguyên âm đơn được biến đổi thành nguyên âm đôi. Trong trường hợp này nguyên âm đơn /o/ đã biến đổi thành nguyên âm đôi /aːw/ (so sánh với vô → vào.

[7] So sánh với cách dùng của từ hỗn.

[2] 
(Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")

(Môn) /plɒh/ ("tung ra")

(Stiêng) /plɔh/ ("bóc")

(Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")

(Ba Na) /plɔh, ploh/

(Chơ Ro) /luh/

(Cùa) /bloh/

(Hà Lăng) loh

(Giẻ) /loh/

(Xơ Đăng) /lɔ/

(Stiêng) /loh/ (Biat)

(Triêng) /lɔh/

(Bru) /lɑ̀h/

(Tà Ôi) /lɔh/

(Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)

(Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)

[4] (Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")

(Môn) /plɒh/ ("tung ra")

(Stiêng) /plɔh/ ("bóc")

(Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")

(Ba Na) /plɔh, ploh/

(Chơ Ro) /luh/

(Cùa) /bloh/

(Hà Lăng) loh

(Giẻ) /loh/

(Xơ Đăng) /lɔ/

(Stiêng) /loh/ (Biat)

(Triêng) /lɔh/

(Bru) /lɑ̀h/

(Tà Ôi) /lɔh/

(Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)

(Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)

[5] (Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")

[6] (Môn) /plɒh/ ("tung ra")

[7] (Stiêng) /plɔh/ ("bóc")

[8] (Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")

[9] (Ba Na) /plɔh, ploh/

[10] (Chơ Ro) /luh/

[11] (Cùa) /bloh/

[12] (Hà Lăng) loh

[13] (Giẻ) /loh/

[14] (Xơ Đăng) /lɔ/

[15] (Stiêng) /loh/ (Biat)

[16] (Triêng) /lɔh/

[17] (Bru) /lɑ̀h/

[18] (Tà Ôi) /lɔh/

[19] (Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)

[20] (Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)

[4] 
ló

lố

(Chứt) /loh¹/

(Chứt) /alòh/ (Arem)

(Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)

(Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)

(Thavưng) /luh¹/

[22] ó

lố

(Chứt) /loh¹/

(Chứt) /alòh/ (Arem)

(Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)

(Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)

(Thavưng) /luh¹/

[23] ó

[24] ố

[25] (Chứt) /loh¹/

[26] (Chứt) /alòh/ (Arem)

[27] (Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)

[28] (Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)

[29] (Thavưng) /luh¹/

[6] 
tráo

[31] tráo

[32] tráo

[33] (Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")

(Môn) /plɒh/ ("tung ra")

(Stiêng) /plɔh/ ("bóc")

(Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")

(Ba Na) /plɔh, ploh/

(Chơ Ro) /luh/

(Cùa) /bloh/

(Hà Lăng) loh

(Giẻ) /loh/

(Xơ Đăng) /lɔ/

(Stiêng) /loh/ (Biat)

(Triêng) /lɔh/

(Bru) /lɑ̀h/

(Tà Ôi) /lɔh/

(Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)

(Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)

[34] (Khmer) លាស់(/loah/) ("ra hoa/lá")

[35] (Môn) /plɒh/ ("tung ra")

[36] (Stiêng) /plɔh/ ("bóc")

[37] (Cơ Ho Sre) /ploh/ ("lột xác")

[38] (Ba Na) /plɔh, ploh/

[39] (Chơ Ro) /luh/

[40] (Cùa) /bloh/

[41] (Hà Lăng) loh

[42] (Giẻ) /loh/

[43] (Xơ Đăng) /lɔ/

[44] (Stiêng) /loh/ (Biat)

[45] (Triêng) /lɔh/

[46] (Bru) /lɑ̀h/

[47] (Tà Ôi) /lɔh/

[48] (Tà Ôi) /lɑh/ (Ngeq)

[49] (Tà Ôi) /lɔ̰h/ (Ong)

[50] ó

lố

(Chứt) /loh¹/

(Chứt) /alòh/ (Arem)

(Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)

(Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)

(Thavưng) /luh¹/

[51] ó

[52] ố

[53] (Chứt) /loh¹/

[54] (Chứt) /alòh/ (Arem)

[55] (Chứt) /luh¹/ (Mã Liềng)

[56] (Maleng) /loː⁵/ (Khả Phong)

[57] (Thavưng) /luh¹/

[58] tráo

[59] tráo

[ref-sho2006-1] Shorto, H. L. (2006). A Mon-Khmer comparative dictionary (P. Sidwell, Ed.). Pacific Linguistics. Australia. PDF

[ref-fer2007-3] Ferlus, M. (2007). Lexique de racines Proto Viet-Muong (Proto Vietic Lexicon) [Bản thảo không được công bố]. Mon-Khmer Etymological Database.

[1]

[cg1]

[2]

[cg2]

[a]

[cg3]

[b]

@@ Dòng 1: / Dòng 1: @@
 # {{etym|Proto-Mon-Khmer|/*loh{{ref|sho2006}}/|mở ra; đi ra|entry=1}}{{cog|{{list|{{w|Khmer|{{rubyM|លាស់|/loah/}}|ra hoa/lá}}|{{w|Mon|/plɒh/|tung ra}}|{{w|Stieng|/plɔh/|bóc}}|{{w|Sre|/ploh/|lột xác}}|{{w|Bahnar|/plɔh, ploh/}}|{{w|Chrau|/luh/}}|{{w|Cua|/bloh/}}|{{w|Halang|loh}}|{{w|Jeh|/loh/}}|{{w|Sedang|/lɔ/}}|{{w|Stieng|/loh/}} (Biat)|{{w|Tarieng|/lɔh/}}|{{w|Bru|/lɑ̀h/}}|{{w|Ta'Oi|/lɔh/}}|{{w|Ta'Oi|/lɑh/}} (Ngeq)|{{w|Ta'Oi|/lɔ̰h/}} (Ong)}}}} → {{etym|proto-Vietic|/*ʔa-loh{{ref|fer2007}}/|đi ra}}{{cog|{{list|{{w||[[ló]]}}|{{w||[[lố]]}}|{{w|Chứt|/loh¹/}}|{{w|Chứt|/alòh/}} (Arem)|{{w|chut|/luh¹/}} (Mã Liềng)|{{w|Maleng|/loː⁵/}} (Khả Phong)|{{w|Thavung|/luh¹/}}}}}}{{note|'''Láo''' là kết quả của hiện tượng nguyên âm đôi hóa trong phương ngữ Bắc Bộ, khi một số nguyên âm đơn được biến đổi thành nguyên âm đôi. Trong trường hợp này nguyên âm đơn /o/ đã biến đổi thành nguyên âm đôi /aːw/ (so sánh với [[vô]] → [[vào]].}} {{cũ}} mở to mắt, trông như lồi ra
-#: láo mắt nhìn
+#: '''láo''' [[mắt]] [[nhìn]]
-#: thao láo
+#: thao '''láo'''
-#: láo liên
+#: '''láo''' liên
-# {{etym|{{việt|1651}}|bláo|tráo, đổi|entry=2}}{{cog|{{list|{{w||[[láo]]}}}}}} gian dối, nói hoặc làm không đúng sự thật hoặc quy trình thông thường; thiếu lễ độ, không kính trọng người bề trên{{note|So sánh với cách dùng của từ {{w||[[hỗn]]}}.}}
+# {{etym|{{việt|1651}}|bláo|tráo, đổi|entry=2}}{{cog|{{list|{{w||[[tráo]]}}}}}} gian dối, nói hoặc làm không đúng sự thật hoặc quy trình thông thường; thiếu lễ độ, không kính trọng người bề trên{{note|So sánh với cách dùng của từ {{w||[[hỗn]]}}.}}
-#: nói láo
+#: nói '''láo'''
-#: làm láo
+#: [[làm]] '''láo'''
-#: báo cáo láo
+#: báo [[cáo]] '''láo'''
-#: láo nháo
+#: '''láo''' nháo
-#: bố láo
+#: [[bố]] '''láo'''
-#: láo lếu
+#: '''láo''' lếu
-#: láo toét
+#: '''láo''' toét
-#: láo xược
+#: '''láo''' xược
 {{notes}}
 {{cogs}}
 {{refs}}

Admin (thảo luận | đóng góp)

Bản mới nhất lúc 17:29, ngày 27 tháng 10 năm 2026

Chú thích

Từ cùng gốc

Nguồn tham khảo